Enkele vragen en antwoorden voor artiesten/cultuurwerkers tijdens de coronacrisis

Het zijn zware tijden, iedereen leeft in grote onzekerheid en maakt zich grote zorgen. Deze zorgen zijn niet enkel gericht op hoe gezond blijven en hoe ervoor zorgen dat je omgeving gezond blijft. Jammer genoeg komen er ook financiële zorgen bij.

De vele maatregelen die genomen worden hebben al na enkele dagen tot een financieel slagveld geleid in de culturele en artistieke sector. Artiesten en cultuurwerkers zien hun inkomen plotseling en onverwacht drastisch slinken. Rekto:verso schreef er een uitgebreid artikel over. Deze crisis legt pijnlijk bloot wat precariteit in de kunstensector precies betekent. Organisaties doen er alles aan om het hoofd boven water te houden, maar hebben vaak een te kleine financiële buffer. Artiesten en cultuurwerkers die in normale omstandigheden al een te laag inkomen en te weinig zekerheid hebben, komen zeer snel in de gevarenzone. Voor een aanzienlijk aantal werkers is het onmogelijk om terug te vallen op een werkloosheidsuitkering of op andere inkomsten. De ganse sector is zich ervan bewust dat zorgen voor elkaar een belangrijke opdracht is nu en doet wat kan. Maar hulp is nodig.

We rekenen erop dat de overheid ook voor de sector zorgt en met steunmaatregelen komt. Steunmaatregelen om ervoor te zorgen kunstenorganisaties na de crisis er nog staan en steunmaatregelen voor medewerkers. Wat de medewerkers betreft kan dit gaan over één of andere vorm van compensatie voor gederfde inkomens of een voldoende hoog vervangingsinkomen. Deze steunmaatregelen moeten er snel komen, maatwerk volgens statuut is noodzakelijk.

Er is al heel wat gezegd over tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht. De beslissingen van de nationale veiligheidsraad om tot sluiting te bevelen van de inrichtingen die behoren tot de culturele, feestelijke, recreatieve, sportieve en horecasector geeft iedereen die er belang bij heeft om overmacht in te roepen hiertoe de mogelijkheid. Onze sociale zekerheid kan een opvangnet zijn voor een aantal werkers, maar niet voor iedereen. Want er is een groot verschil tussen een werknemers die al in dienst is op het moment dat de werkgever overmacht inroept en werknemers die nog niet in dienst zijn. We leggen dit uit aan de hand van twee vragen:

Ik ben artiest/cultuurwerker en heb een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur met mijn werkgever in de culturele sector.

De werkgever kan beroep doen op tijdelijke werkloosheid, net zoals voor andere sectoren, en dit omwille van de “overmacht” (coronacrisis).
Bij tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht ontvang je als werknemer maximaal 70% van je brutoloon.

Uitkering:
Werknemer is vrijgesteld van wachttijd. En moet niet zoals bij de gewone werkloosheid een aantal dagen tewerkstelling bewijzen.
De uitkering bedraagt in principe 65% begrensd loon, maar tot 30 juni 2020 verhoging uitkering tot 70% van het begrensd loon (grens = 2.754,76 euro per maand).
Welke stappen je als ACV-lid moet zetten om tijdelijke uitkeringen te krijgen, lees je hier: https://www.hetacv.be/actualiteit/campagnes/coronavirus-op-het-werk/aanv....

Het is aan RVA om de overmacht te erkennen, enkel dan kan dit systeem toegepast worden. De RVA zal elk dossier bekijken en geval per geval beantwoorden.
Volgens de laatste instructies van de RVA gelden volgende regels :

Tewerkstelling in het kader van een cultureel of sportief evenement? De voorbeelden in de opsomming hierna zijn niet exhaustief:

  • Sluiting van een bioscoop
  • Annulatie van een sportwedstrijd (voetbalwedstrijd, wielerkoers, …)
  • Sluiting van een museum
  • Annulatie van een muziekconcert
  • Annulatie van folkloristische activiteiten

In al deze gevallen kan tijdelijke werkloosheid wegens overmacht worden ingevoerd.

Ik ben artiest en werk met korte contracten. Ik had enkele betaalde opdrachten als werknemer in de periode tussen 13 maart en 3 april.

• Contracten van bepaalde duur.
Over contracten van bepaalde duur die nog niet zijn aangevat, heeft de RVA het standpunt verduidelijkt:
Tijdelijke werkloosheid is in sommige situaties mogelijk. Het is wel vereist dat de partijen ter goeder trouw zijn. De partijen mogen de arbeidsovereenkomst niet afgesloten hebben op een ogenblik waarop reeds vaststond dat het begin van uitvoering wegens de coronacrisis in principe niet meer mogelijk was.

Tijdelijke werkloosheid in arbeidsovereenkomsten afgesloten na 13 maart 2020 kan om die reden niet aanvaard worden, tenzij cumulatief voldaan is aan de volgende voorwaarden :
• De indiensttreding is nodig om bedrijfsorganisatorische redenen (bvb vervanging van een werknemer is essentieel is voor de werking van het bedrijf)
• Er wordt in de onderneming op regelmatige basis nog gedeeltelijk gewerkt
Arbeidsovereenkomsten mogen in geen geval geantidateerd worden. RVA zal hierop controles uitoefenen.

• Opgelet wijziging sinds 3 april! Contracten voor bepaalde evenementen.
Tot slot heeft de RVA ook een standpunt ingenomen voor tijdelijke werkloosheid voor werknemers met contracten in het kader van evenementen die geannuleerd werden.
Tijdelijke werkloosheid is in principe enkel mogelijk voor werknemers die al in dienst zijn. Maar de minister van Werk heeft op ons aandringen op 1 april 2020 beslist dat het mogelijk is om tijdelijke arbeidsovereenkomsten te schorsen omwille van overmacht en dus tijdelijke werkloosheidsuitkeringen te genieten ten laste van de RVA.

Opgelet! Indien de arbeidsovereenkomst wordt afgesloten op een ogenblik waarop er al twijfel bestaat in hoeverre het evenement nog zal kunnen doorgaan, kan geen tijdelijke werkloosheid worden toegekend. Aan de partijen wordt gevraagd te goeder trouw te zijn en geen arbeidsovereenkomsten te antidateren. De RVA zal hierop controle uitoefenen. Een dimona aangifte verricht op een tijdstip vóór 13 maart 2020 kan bijvoorbeeld gelden als een bewijs van goede trouw. Het is ook aangewezen dat documenten die de goede trouw kunnen aantonen worden bijgehouden (bv. al gedrukte programmaboekjes, emailverkeer).
De wijzigingen vind je ook terug op de site van de RVA. Ga dus daar zeker kijken voor de laatste versie: https://www.rva.be/sites/default/files/coronavirus/Faq_Corona_NL_2020040....

Als je als artiest of cultuurwerker in aanmerking komt voor werkloosheidsuitkeringen wegens volledige werkloosheid dan kan je uiteraard wel terugvallen op de gewone werkloosheid.

We krijgen ook veel vragen binnen over het zogenaamde artiestenstatuut in de werkloosheid en verwachten hierover eerstdaags een onderhandelde oplossing.

Blijven de regels gelden die van toepassing zijn op artiesten en techniekers in het zogenaamde artiestenstatuut?

Zoals:
Blijft de referteperiode van 18 maanden gelden zodat ik nog steeds 156 dagen tewerkstelling, waarvan 104 als artistieke activiteit moet bewijzen, om enkel beschikbaar te moeten zijn voor artistieke jobs?
Antwoord: ja, de wetgeving is niet aangepast. We weten echter nog niet hoe VDAB hiermee zal omgaan.

Blijven de regels gelden om toelaatbaar te zijn voor de volledige werkloosheid? Blijven de regels gelden om de eerste toekenning van de voordeelregel te verkrijgen?
Blijft de referteperiode van 12 maanden gelden waarin ik om mijn statuut te behouden drie tewerkstellingen moet bewijzen?
Antwoord: ja, de wetgeving is niet aangepast. Als je in deze periode je voordeelregel moet verlengen, bezorg het ACV de nodige documenten, dit kan via mail of via de brievenbussen. We ijveren uiteraard voor aanpassingen zodat je artiestenstatuut niet in het gedrang komt door het coronavirus.

Ik ben tijdelijk werkloos gesteld. Hoe breng ik dit het beste in orde aangezien ik mij niet naar een dienstencentrum kan begeven?

Voor de veiligheid van onze medewerkers en onze leden werken we achter gesloten deuren.
Onze medewerkers van de werkloosheidsdiensten verwerken momenteel de vele dossiers. Er werden met RVA procedures uitgewerkt om de toestroom van dossiers tijdelijke werkloosheid vlot te laten verlopen.

Volg online de website hetacv.be, hier worden de procedures up to date gehouden. In ‘mijn ACV’ controleer je best je mailadres en telefoonnummer, zodat je vlot bereikbaar bent.